Dopuszczalność dochodzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez osobę, której nieruchomość została wskutek zasiedzenia obciążona służebnością odpowiadającą treści służebności przesyłu była niejednokrotnie przedmiotem rozważań doktryny i judykatury. Zagadnienie to jest sporne. Dotychczas w orzecznictwie i piśmiennictwie po części przyjmowano, że roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy jest niezależne od samego roszczenia windykacyjnego i jest samodzielnym przedmiotem obrotu, a co za tym idzie, brak możliwości dochodzenia roszczenia windykacyjnego nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczeń uzupełniających (uzasadnienie uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2006 r., sygn. akt III CZP 19/06, OSNC 2006/12/195). (Pogląd ten odnosi się wprawdzie do roszczenia windykacyjnego, ale to nie powinno mieć decydującego znaczenia. W analizowanym tu przypadku nie ma różnicy pomiędzy sytuacją zasiedzenia prawa własności nieruchomości a sytuacją zasiedzenia prawa korzystania z niej w zakresie odpowiadającym treści służebność przesyłu.) W orzecznictwie zajmowano również odmienne stanowisko od zaprezentowanego powyżej, podnosząc, że funkcja zasiedzenia sprzeciwia się...

W dzisiejszej wpisie chcielibyśmy przedstawić Państwu rewolucyjne orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.12.2015 r., sygn. I GPS 1/15 (link do orzeczenia). Z powyższej uchwały wynika, że to spółka cywilna, a nie jej wspólnicy, jest podatnikiem akcyzy. Dlatego wszelkie decyzje Fiskusa dotyczące tego podatku powinny być kierowane właśnie na spółkę. Powyższe rozstrzygnięcie może dziwić, gdyż w świetle uregulowań prawa cywilnego i handlowego, spółka cywilna nie ma osobowości prawnej. Podmiotami wszelkich praw i obowiązków są jej wspólnicy. To oni są przedsiębiorcami, nabywają prawa i zaciągają zobowiązania, które wchodzą w skład majątku stanowiącego współwłasność łączną. Wedle NSA,podmiotowość prawną spółki cywilnej należy oceniać na gruncie ustawy podatkowej, a nie kodeksu cywilnego. Ponadto, dla celów identyfikacji podatkowej spółka cywilna uzyskuje odrębny numer identyfikacji podatkowej (NIP). Także na gruncie Ustawy o rachunkowości spółce cywilnej została przyznana podmiotowość prawna. Warto zauważyć, że wcześniejsze orzecznictwo skłaniało się ku tezie, że to wspólnicy spółki cywilnej są podatnikami podatku akcyzowego.

Ubezpieczenie członków zarządów budzi liczne kontrowersje. Tym tematem postanowił zająć się Sąd Najwyższy w powiększonym składzie. Efektem tych prac jest uchwała III UZP 2/15 (link do orzeczenia). Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku, gdy członek zarządu spółki akcyjnej zawarł ze spółką umowę o świadczenie usług w zakresie zarządzania w ramach prowadzonej przez siebie pozarolniczej działalności gospodarczej, to tytułem do podlegania ubezpieczeniom społecznym jest właśnie ten kontrakt menedżerski(umowa o świadczenie usług w zakresie zarządzania). W konsekwencji, spółka- jako płatnik składek- jest obowiązana do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne członka zarządu (podstawą opodatkowania będzie wysokość wynagrodzenia wynikająca z kontraktu menadżerskiego). Członek zarządu- w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej- będzie płacił składki na ubezpieczenie społeczne dodatkowo. Warto zauważyć, że Sąd Najwyższy nadał przedmiotowej uchwale moc zasady prawnej i zastrzegł, że przedstawiona w niej wykładnia wiąże od dnia podjęcia uchwały, tj. 17 czerwca 2015 r.

W wyroku z dnia 10 lipca 2015 r., sygn. akt IIGSK 1520/14 (link do orzeczenia), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zadanie inwestycyjne w postaci opracowania projektu i budowy chodnika przy drodze powiatowej przez gminę nie rodzi wymogu zawarcia porozumienia między tymi jednostkami samorządu, lecz stanowi formę pomocy rzeczowej. Co powyższe rozstrzygnięcie oznacza w praktyce? Współdziałanie dwóch jednostek samorządu terytorialnego, którego celem nie jest generalne przejęcie od jednego podmiotu zadań związanych z daną inwestycją, stanowiące jedynie jednostkową pomoc na realizację określonego zadania inwestycyjnego o charakterze publicznym, stanowi formę pomocy rzeczowej zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Tym samym, przekazanie zadania dochodzi do skutku w formie czynności cywilnoprawnej i nie jest wymagane zawarcie porozumienia samorządowego.

Jakiś czas temu w naszym cyklu Ekspert radzi poruszaliśmy kwestię solidarnej odpowiedzialności inwestora i wykonawcy względem podwykonawców. Dziś pragniemy zwrócić Państwa uwagę na zagadnienie związane z odstąpieniem od umowy o roboty budowlane przez generalnego wykonawcę. W doktrynie można było wyróżnić zróżnicowane poglądy na ten temat. Wedle pierwszego z nich, inwestor na podstawie art. 647¹§5 k.c. jest bezwzględnie odpowiedzialny za dług względem podwykonawcy. Bez znaczenia są dalsze losy umowy zawartej pomiędzy generalnym wykonawcą a podwykonawcą. Odpowiedzialność inwestora ma charakter samoistny i nie jest uzależniona od zobowiązania wykonawcy.  Drugi z poglądów stanowi o tym, że odpowiedzialność inwestora oparta jest na łączącej wykonawcę z podwykonawcą umowie. Inwestor gwarantuje zapłatę wynagrodzenia tylko w takim stopniu i zakresie, w jakim powinien to uczynić wykonawca. Wątpliwości rozwiał Sąd Najwyższy. W uchwale z dnia 10 lipca 2015 r., III CZP 45/15 (link do orzeczenia) wskazano, że w razie odstąpienia przez wykonawcę od umowy o roboty budowlane, inwestor...

W czasach coraz bardziej rozbudowanych struktur korporacyjnych, pojęcie Pracodawcy nie jest już tak oczywiste jak jeszcze kilkanaście lat temu. Odpowiedź na pytanie, czy za pracodawcę można uznać tylko pojedynczą jednostkę organizacyjną- osobę prawną, czy też pojęcie pracodawcy powinno obejmować szersze struktury, takie jak grupy kapitałowe czy holdingi spółek, może przyprawić o ból głowy. Zagadnienie to rozpatrywał w ostatnim czasie Sąd Najwyższy. W uchwale z dnia 16 czerwca 2016 r., III UZP 6/16 (link do orzeczenia) Sąd Najwyższy stwierdził, że ani grupa kapitałowa ani holding nie mogą być uznane za Pracodawcę w rozumieniu art. 8 ust. 2a Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zdaniem Sądu Najwyższego, zgodnie z brzmieniem art. 3 Kodeksu pracy – za pracodawcę można uznać jedynie konkretną osobę prawną lub jednostkę organizacyjną. Polskiemu prawu nie jest znane pojęcie pracodawcy zbiorowego , a więc tylko jedna osoba prawna może zostać uznana za pracodawcę i płatnika składek. Rozszerzenie rozumienia pojęcia pracodawcy...

Droga gminna jest drogą publiczną, z której może korzystać każdy zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Nie może jednak być własnością osób fizycznych bądź niepublicznych osób prawnych. Zaliczenie danej drogi do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy, po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Droga, niebędąca własnością gminy nie może zostać zaliczona do kategorii dróg gminnych – tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2016 r. (I OSK 179/16). Co orzeczenie oznacza w praktyce? Gmina jako podmiot publicznoprawny zobowiązana jest  najpierw podjąć działania zmierzające do nabycia własności gruntu, na którym przebiega droga, a dopiero potem podjąć stosowną uchwałę o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych. Tytuł prawny do działek, po których ma przebiegać droga nie powinien bowiem budzić wątpliwości. Gmina nie może zatem podjąć uchwały o zaliczeniu danej drogi do kategorii dróg gminnych, jeżeli droga nie jest jej własnością. Sytuacja taka uzasadniałaby stwierdzenie nieważności takiej...

W procesie realizacji dużych inwestycji budowlanych uczestniczy wiele podmiotów. Oprócz inwestora i generalnego wykonawcy pojawiają się również podwykonawcy. Umowy z tymi ostatnimi zawiera wykonawca i to on też zobowiązany jest do ich wynagrodzenia. Gdy jednak wykonawca zalega z regulowaniem zobowiązań pieniężnych względem podwykonawców, mogą oni domagać się zapłaty od inwestora. Pomimo bowiem że inwestor nie zawiera umowy z podwykonawcami, ponosi on wobec nich razem z wykonawcą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane. Wynika to z treści art. 6471 § 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Aby jednak inwestor i wykonawca ponosili względem podwykonawców solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia, a co za tym idzie, uzasadnione były żądania podwykonawców kierowane w tym zakresie względem inwestora, konieczne jest wyrażenie zgody przez tego ostatniego na pracę danego podwykonawcy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy, zgoda inwestora może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia ją w sposób dostateczny...

Udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nabywane przez jednego z małżonków mogą być obejmowane w zamian za wkłady pochodzące zarówno z majątku osobistego, jak i z majątku wspólnego małżonków. W przypadku gdy wkłady na pokrycie udziałów wnoszone są z majątku osobistego nie ma wątpliwości co do tego, komu przysługują uprawnienia majątkowe i korporacyjne wynikające z posiadania udziału w spółce. Inaczej  natomiast kształtuje się sytuacja w przypadku nabywania udziałów w zamian za składniki pochodzące z majątku wspólnego. Kwestia przynależności tak objętego udziału do określonej masy majątkowej małżonków była dotychczas przedmiotem licznych dyskusji. W piśmiennictwie ukształtowało się w tym zakresie kilka rozbieżnych ze sobą stanowisk. Ostatecznie w uchwale z dnia 7 lipca 2016 roku Sąd Najwyższy uznał, że jeżeli wkład wniesiony do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością należy do majątku wspólnego wspólnika i jego małżonka, również udział w spółce objęty przez wspólnika wchodzi w skład tego majątku (link do orzeczenia). Tym samym Sąd...

Powyższą kwestię uchwałą z dnia 7 lipca 2016 r. rozstrzygnął Sąd Najwyższy (link do orzeczenia). Tym samym, Sąd Najwyższy potwierdził stanowisko Ministerstwa Finansów (Interpretacja Ministra Finansów z dnia 9 czerwca 2015 r. w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności wykonywanych przez komorników sądowych oraz broszura dotycząca nowych obowiązków komorników), iż kwota otrzymywanego przez komornika wynagrodzenia zawiera już podatek VAT, a więc to komornik sądowy powinien ponieść ciężar podatku VAT i wszystkie związane z nim konsekwencje, min. obniżenie przychodów. W praktyce może to oznaczać również wydłużenie postępowań, ale także korzystne rozliczeniowo rozwiązanie dla stron postępowania będących przedsiębiorcami. Warto również nadmienić, że komornicy sądowi będą mogli skorzystać ze zwolnienia podmiotowego z podatku VAT na zasadach ogólnych.